WhatsApp
TR EN

Toxoplasmozis nedir

Toxoplasmozis nedir

Toxoplasmozis nedir

 

Toxoplasmozis, Toxoplasma gondi isimli mikroskopik bir parazitin sebep olduğu bir hastalıktır. Sağlıklı kişiler hasta olduğunu fark etmeksizin bu hastalığı geçirebilir yada hafif bir ateş ve lenf bezi şişkinliği bulunabilir. Gebelik sırasında geçirilirse büyümekte olan fetusda bazı anormalliklere sebep olabilir.

Toxoplasma nasıl yayılır?

Toxoplasma’nın ana kaynağı kedilerdir çünkü parazit hayat döngüsünü tamamlayabilmek için kedigillerin bağırsağında değişim geçirmek zorundadır ancak bu değişim sonucunda toxoplasma diğer konakçılarda hastalık yapabilme potansiyeli kazanır. Kediler Toxoplasma parazitini avcılıkla yedikleri fare veya kuşlardan alırlar, barsaklarında değişim sonucu bulaştırıcı olan “ookist” oluşur. Ookist dışkıyla çevreye atıldığında ılık, nemli bir ortamda 2-5 gün geçirdikten sonra bulaşabilir hale gelir ve 18 ay boyunca bulaştırıcılığını korur.

İnsanlara bulaşmasının sebebi sıklıkla iyi pişirilmemiş etlerden alınan doku kistleridir (Ookist). Gerek çiftlik hayvanlarının gerekse av hayvanlarının otlama sırasında vücuduna giren ookistler kaslarına yerleşir ve hayat boyu kalır. Bulaşma etlerin iyi pişirilmeden tüketilmesi ile olabileceği gibi, çiğ et ile uğraşırken ele bulaşan parazit yumurtalarının eller yıkanmadan ağza alınması ile de olabilir. Ayrıca çiftlik hayvanlarının sütlerinin kaynatılmadan tüketilmesi ile de bulaşabilir. Diğer bulaşma yoları kedilerin dışkısı ile kirlenmiş topraktaki ookistler ile kirlenmiş sebze ve meyvaların iyi yıkanmadan tüketilmesi veya kontamine suların içilmesi, yada toprak ile uğraşanlarda kedi dışkıları ile bulaşmış topraktan parazitin elden ağza alınması ile olur. Kedilerin ısırması tırmalaması yoluyla da bulaşma mümkündür.

Toxoplasma aldığımı nasıl anlarım?

Kan testleri “serolojik testler” yaptırmadan anlayamazsınız. Bu testlerde Toxoplasma’ya karşı oluşan IgM ve IgG olarak adlandırılan spesifik antikorların düzeyine bakılması gerekir. Bağışıklık sistemi iyi, sağlıklı kişilerde hiçbir belirti vermeden Toxoplasmozis geçirilebilir. Veya hafif ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, boğaz ağrısı, hafif lenfbezi büyümesi ile gripal enfeksiyonlara benzer, fark edilemeyebilir. Kesin tanı genetik ve patolojik yöntemler ile olur. Bağışıklık sistemi düşük olanlarda, kanser ilaçları, kortizonlu ilaçlar kullananlarda, AIDS vb. hastalıkları olanlarda Toxoplasma’ya bağlı pnömoni, hepatit gibi ağır durumlar oluşur. Bu kişilerde Toxoplasma’ya ait genetik parçalar (DNA) PCR yöntemi ile kan, bronş sıvısı veya dokuda saptanır. Patolojik incelemelerde lenf dokusunda görülmesi de mümkündür.

Toxoplasma taraması yapılmalı mıdır?

Amerika’da gebelere rutin Toxoplasma taramasına gerek görülmemektedir. HIV pozitif olanlara ve hastalık şüphesi olanlara serolojik tarama yapılmaktadır. Doğru kararı kendi doktorunuz verecektir. Biz gebelik öncesi anne adaylarının Toxoplasma geçirip geçirmediğini, risk altında olup olmadığını bilmek istiyoruz. Eğer bağışıklık saptamadıysak, gebe iken enfeksiyonu geçirip geçirmediğini anlamak için ikinci trimestrde tekrar IgM bakılmasını öneriyoruz.

 

Bebeğime Toxoplasma geçme ihtimali nedir?

A.B.D’de genel taramada %22, gebelerde %15’inde bu enfeksiyonu daha önceden geçirdiği görülmektedir. Yani “bağışık olan bu kişiler risk altında değildir”. Anne gebeliğin ilk 3ayında (1.trimestr) iken bu enfeksiyonu geçirirse bebeğe bulaşma ihtimali %15’dir; 2nci trimestrde bu oran %30; gebeliğin son üç ayında bebeğe bulaşma ihtimali ise %60’dır. İlk trimestrde bebeğe bulaşma oranı daha düşük olmakla beraber bulaştığı takdirde bebek için ölüm veya sakatlık ihtimali daha yüksektir. Toxoplasma gebelik başlangıcından birkaç ay öncesinde geçirilmiş ise bebeğe bulaşma sorunu olmaz. Bazı otoriteler Toxoplasma geçiren gebe adaylarına 6 ay gebelik oluşmamasını önerirler. Toxoplasma’ya karşı Türkiye’de bağışık olanların oranını ne yazık ki bilmiyoruz. Dünya’da yüksek oranda görüldüğü yerlerden biri Fransa’dır, çünkü iyi pişmemiş et yeme alışkanlığı mevcuttur; Orta Amerika’da toxoplasma yaygındır, çünkü başıboş kedi nüfusu çok fazladır. Türkiye’de de Toxoplasma geçirmiş nüfusun A.B.D’de ki %22 oranından aşağı olmayacağını tahmin edebiliriz.

Gebelikte Toxoplasma geçirdim ne yapmalıyım?

Hafiften ağır durumlara kadar değişiklik gösterir. Gebeliğin başlarında düşük (Abortus) veya ölü doğum olabilir. Oluşabilecek anormallikler arasında “hidrosefali” ”mental gerilik” “körlük” bulunur. Doğum sonrası bebeğin kısa zamanda ölümü gibi durumlar da olabilir. Gebelikte Toxoplasma geçiren gebelere fetusa bulaşma riski düşünülerek uygun antibiyotik başlanır, bu antibiyotik fetusa zararlı değildir. Gebede IgM antikorların varlığı gebenin hasta olduğunu gösterse de bebeğin hasta olduğunu göstermez. Fetusa bulaşıp bulaşmadığının “kesin tanısı” ancak amniosentez yapılıp Toxoplasma DNA’sının amnios sıvısında bulunması ile konur. Bu durumda gebelik haftasına bakılarak gebeliği sonlandırmak bir seçenek olabilir. Gebelik devam ettiğinde antibiyotik tedavisi ile bebekte hastalığın önlenmesi ve oluşabilecek anormalliklerin önüne geçilmesi hedeflenir. Ayrıca ileri haftalarda ultrasonografi takibi ile fetusda bir etkilenme olup olmadığına bakılır.

Kedimden kurtulmalı mıyım?

Hastalığın nasıl geçtiğini biliyorsak kedimizi evden atmamıza gerek kalmaz. Eğer gebe kalıncaya kadar Toxoplasma geçirmemişsek kedinin toxoplasma içerdiğini düşündüğümüz çiğ et, kirli su içmesini ve fare,kuş avcılığı yapmasını, sokakta başıboş gezmesini engellersek kedimiz hastalıktan korumuş oluruz. Gebelik boyunca kedimizin kumunu değiştirirken eldiven-maske kullanmak, kumu çok bekletmeden günde bir değiştirmek de gerekli önlemlerdir; çünkü kedi dışkısı ile yayılan parazit çoğalabilir özellik kazanmak için uygun ortamda (ılık nemli toprak) birkaç gün geçirmek zorundadır.

 

Diğer korunma önlemleri

Bilinen temiz su kaynaklarından su içilmesi, sütlerin kaynatılıp içilmesi, kaynatılmadan sütün mayalanması ile yapılan çiğ peynir yenmemesi (bu şekilde Brucella ve Tüberküloz hastalığı da bulaşabilir). Bahçe ile, toprakla uğraşırken eldiven giyilmesi, gıdaların iyi yıkanması, böceklerin sineklerin gıdalardan uzak tutulması gerekir, kirli elleri yıkamadan hiçbir zaman göze, ağıza götürmemelidir. Etler 70 derecede 20 dakika pişmekle parazit inaktive olur.

Online Randevu Al

Online randevu alarak işlemlerinizin daha hızlı olmasını sağlayabilirsiniz. Önceden randevu alarak sıra beklemezsiniz.

Yukarı Çık