WhatsApp
TR EN

OVER (YUMURTALIK) KİSTLERİ

OVER (YUMURTALIK) KİSTLERİ

OVER (YUMURTALIK) KİSTLERİ

Over kisti neredeyse her kadının duyduğu, hakkında az ya da çok bilgisi olduğu, hatta hayatının bir döneminde kendisinde de olduğu söylenmiş bir durumdur. Kist denilince hep korkulacak bir problem olarak algılanır. Halbuki kist varlığı bazen tamamen normal, fizyolojiktir.

Kız çocukları yumurtalıklarında 1 milyon tane yumurta hücresinin öncü formu ile dünyaya gelir. Bunlardan 400 kadarı adet görmeye başladıktan menopoza kadarki dönemde her ay yumurtlama için kullanılır. Geri kalanı ise yumurtlama aşamasına ulaşamadan kendiliğinden kaybolur ve menopoz döneminde tamamı tükenmiş olur. İşte bu yumurtlamanın olabilmesi için yumurtalıklarda her ay düzenli olarak folikül denilen kist oluşmaktadır. Folikül, içinde yumurta hücresi bulunan sıvı dolu keseciktir. Adetin başında seçilen bir folikül büyümeye başlar ve yaklaşık 2’nci haftada 2 cm boyuta ulaştığında çatlar ve içindeki yumurta hücresini bırakır, takiben folikül büyümeye devam eder ve 3 cm’ye kadar ulaşır, bu dönemde korpus luteum adını alır, adetten hemen önce de kaybolur. 1 aylık adet döngüsündeki bu kistin büyüyüp kaybolması her ay tekrarlar. Bu sayede kadında aylık düzenli adet döngüsü oluşmaktadır ve yine bu sayede gebe kalması mümkün olmaktadır. Yani ergenlik ile menapoz arasındaki dönemde her kadının yumurtalıklarında her ay düzenli folikül dediğimiz kist oluşmaktadır, oluşmalıdır. O halde eğer bir nedenden dolayı ultrason ile yumurtalıklarınıza bakılır ve kist olduğu söylenirse normal, fizyolojik kistlerin varlığı da unutulmamalıdır.

Her ay oluşup kaybolan bu normal, fizyolojik kistler bazen kaybolmayıp birkaç ay sebat edebilir. Bunlar basit kist diye adlandırılır. Bunların kaybolması için bir şey yapılmaz, kendi haline bırakılır, takip eden aylarda kendiliğinden kaybolduğu görülür. Kistler ultrason ile görülür ve takip edilir. Kist kontrolleri genellikle adetin 3-4. günü yapılır. Çünkü fizyolojik döngüyü hatırlarsanız oluşan kistlerin adet öncesi dönemde kaybolduğunu söylemiştik, dolayısıyla normal şartlarda adet başında kist görülmesi beklenmez.

Normal, fizyolojik kistlerin dışında endometrioma (çikolata kisti), dermoid kist gibi isimlerle adlandırılan kistler vardır ki, bunların kendiliğinden kaybolması beklenmez. Fakat bu kistler kötü huylu değildir. Tedavi için ise ameliyat ile çıkartılmaları gerekir. Ancak her zaman ameliyat şart değildir. Boyutlarına, hastanın şikayetine göre belirli aralıklarla takip edilebilir, bazen hiçbir şey yapmadan yıllarca takip ettiğimiz böyle kistler olabilmektedir.

Vücuttaki hemen her dokuda kist ortaya çıkabilir, ancak yumurtalık dışındaki organların kistleri çoğunlukla o organın fonksiyonlarını bozduğundan çok çabuk belirti verir. Yumurtalık kistlerinin bir kısmı hormonal değişiklik gibi bir takım fonksiyon bozukluğu yaratarak belirti vermekle beraber çoğunluğu herhangi bir bozukluğa sebep olmaz, dolayısıyla belirti de vermez, çoğunlukla tesadüfen yapılan ultrason ile fark edilir.

Yumurtalıkların görevi ergenlik dönemiyle birlikte başlar ve menapozla birlikte biter. Bu yüzden adet dönemi başlamayan ya da menapozdaki kadınlarda kist oluşumu nadir görülmektedir. Bu dönemlerde kist görüldüğünde kötü huylu olma ihtimaline karşı daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Yumurtalık kistlerini iyi ve kötü huylu diye ikiye ayırırsak şimdiye kadar anlatılanlar iyi huylu kistler idi. En önemli kist grubu kötü huylu olanlardır. Bazı tipleri genç kızlarda bile görülmekle beraber kanserlerin çoğunda olduğu gibi yumurtalık kanser riski de yaşla birlikte artmaktadır. Vakaların çoğu menapoza girmiş kadınlarda görülmektedir. Bunların erken tespit edilip en erken dönemde tedavisinin yapılması çok önemlidir, aksi halde tedavi başarısı çok düşüktür. Yumurtalık kanseri diğer kadın organlarının kanserleri ile kıyaslandığında erken tanı açısından en şanssız olanıdır. Çünkü smear testi ile rahim ağzı kanserinin daha kansere dönüşmeden bile tanısı mümkündür, meme kanserinin mamografi ve hatta ultrason ile elle tespit edilebilir boyuta ulaşmadan 2 yıl önce erken tanısı mümkündür, rahim kanseri düzensiz kanamalarda rahim iç zarının değerlendirilmesiyle erken dönemde fark edilebilir. Ama yumurtalık kanseri çoğunlukla çok hızlı ilerlediği için tanı konulduğunda geç kalınmış olabilmektedir. Henüz yumurtalık kanserinde erken tanıda kullanılabilecek yeteri kadar güvenilir bir tarama testi mevcut değildir. Ancak mutlaka düzenli jinekolojik muayene ve bu muayenede vajinal yoldan yapılacak ultrason incelemesi ihmal edilmemelidir.

Sonuç olarak, yumurtalık kistlerini üreme çağındaki kadınlarda sık rastlanılan ve yüzde 90’ı iyi huylu olan, çoğu zaman tedavi gerektirmeyen ve kendiliğinden kaybolan oluşumlar olarak tanımlayabiliriz. Bu yüzden her kist sözünü duyduğunuzda korkmayın. Ancak kistlerin küçük bir kısmının kanser olma ihtimaline karşı düzenli jinekolojik muayenelerinizi ihmal etmeyin.

Dr.Havva Yılmaz

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı

Online Randevu Al

Online randevu alarak işlemlerinizin daha hızlı olmasını sağlayabilirsiniz. Önceden randevu alarak sıra beklemezsiniz.

Yukarı Çık